Als zzp'er kun je bij een arbeidsongeschiktheidsverzekering kiezen hoe lang je wacht voordat je een uitkering ontvangt. Deze periode heet de wachttijd, eigenrisicoperiode of eigen risico bij arbeidsongeschiktheid.
Een korte wachttijd betekent dat je sneller een AOV-uitkering ontvangt als je arbeidsongeschikt raakt. Daar staat meestal een hogere premie tegenover.
Welke wachttijd verstandig is, hangt vooral af van hoeveel inkomen je zelf kunt missen en hoe groot je financiële buffer is.
Wat is de wachttijd van een AOV?
De wachttijd is de periode tussen het moment waarop je arbeidsongeschikt raakt en het moment waarop de AOV begint uit te keren.
Stel dat je AOV een wachttijd van 30 dagen heeft. Word je op 1 januari volledig arbeidsongeschikt en voldoe je aan de voorwaarden voor een uitkering, dan begint de uitkering na deze wachttijd.
De precieze berekening en ingangsdatum verschillen per verzekeraar en polisvoorwaarden.
Bij AOV's kun je vaak kiezen uit verschillende wachttijden. Zo biedt Interpolis momenteel bijvoorbeeld keuzes van 1, 2, 3, 6, 12 of 24 maanden. Een langere wachttijd verlaagt doorgaans de premie.
Wat is een korte wachttijd bij een AOV?
Er is geen vaste wettelijke definitie van een "korte wachttijd".
In de praktijk kun je bijvoorbeeld denken aan:
| Wachttijd | Betekenis |
|---|---|
| 1 maand | Je vangt ongeveer de eerste maand zelf op |
| 2 maanden | Je vangt ongeveer twee maanden zelf op |
| 3 maanden | Je hebt een buffer voor ongeveer drie maanden nodig |
| 6 maanden | Je draagt het risico van het eerste halfjaar zelf |
| 12 maanden | Je verzekering is vooral bedoeld voor langdurige arbeidsongeschiktheid |
Een wachttijd van 1 of 2 maanden kan daarom worden gezien als een korte wachttijd. Een wachttijd van 6, 12 of 24 maanden betekent dat je een groter deel van het risico zelf draagt.
Waarom kiezen voor een korte wachttijd?
De belangrijkste reden is simpel: je hebt niet genoeg buffer om langere tijd zonder inkomen te zitten.
Als je bijvoorbeeld €2.500 per maand nodig hebt om je vaste lasten en levensonderhoud te betalen, heb je bij een wachttijd van één jaar een veel grotere financiële reserve nodig dan bij een wachttijd van één maand.
Een korte wachttijd kan daarom interessant zijn voor zzp'ers die:
- weinig spaargeld hebben;
- hoge vaste lasten hebben;
- een hypotheek of andere financiële verplichtingen hebben;
- afhankelijk zijn van hun eigen inkomen;
- geen partnerinkomen hebben waarop ze kunnen terugvallen;
- snel inkomensverlies willen opvangen.
De KVK noemt je financiële buffer, vaste lasten en andere inkomsten als belangrijke factoren bij de keuze of en hoe je jezelf tegen arbeidsongeschiktheid verzekert.
Wat kost een AOV met een korte wachttijd?
Een korte wachttijd maakt een AOV doorgaans duurder.
Dat komt doordat de verzekeraar bij een korte wachttijd eerder moet uitkeren wanneer je arbeidsongeschikt raakt. Bij een langere wachttijd draag je de eerste periode zelf het risico.
Interpolis geeft bijvoorbeeld expliciet aan dat een langere wachttijd leidt tot een lagere premie.
De premie wordt echter niet alleen door de wachttijd bepaald. Ook zaken zoals je leeftijd, beroep, verzekerde bedrag en gekozen uitkeringsduur spelen mee.
Voorbeeld
Stel dat je een AOV wilt die €2.500 per maand uitkeert.
Bij een korte wachttijd betaal je mogelijk meer premie dan wanneer je dezelfde verzekering afsluit met een wachttijd van 12 maanden.
Daar staat tegenover dat je bij langdurige arbeidsongeschiktheid minder lang zelf je inkomen hoeft op te vangen.
Het exacte premieverschil kun je alleen berekenen voor een specifieke situatie en verzekeraar. Er bestaat geen vast bedrag dat je voor een wachttijd van bijvoorbeeld één maand extra betaalt.
Korte wachttijd versus lange wachttijd
Het belangrijkste verschil is wie het risico van de eerste periode draagt.
| Korte wachttijd | Lange wachttijd | |
|---|---|---|
| Eerste periode zonder AOV-uitkering | Kort | Lang |
| Maandelijkse premie | Meestal hoger | Meestal lager |
| Benodigde financiële buffer | Lager | Hoger |
| Financieel risico bij langdurige ziekte | Sneller verzekerd | Meer zelf dragen |
| Interessant bij weinig spaargeld | Vaak | Minder vaak |
| Interessant bij grote buffer | Niet noodzakelijk | Vaak interessanter |
Er is dus geen universeel juiste wachttijd.
De keuze komt vooral neer op de vraag:
Hoe lang kan ik mijn inkomen zelf missen als ik morgen niet meer kan werken?
Hoeveel buffer heb je nodig bij een korte wachttijd?
Een eenvoudige manier om naar je wachttijd te kijken is om je noodzakelijke maandelijkse uitgaven te vermenigvuldigen met het aantal maanden dat je zelf moet overbruggen.
Stel:
- noodzakelijke uitgaven: €2.000 per maand;
- wachttijd: 3 maanden.
Dan heb je ongeveer €6.000 nodig om alleen deze periode te overbruggen.
In werkelijkheid kan het benodigde bedrag hoger of lager zijn. Je kunt tijdens arbeidsongeschiktheid bijvoorbeeld nog gedeeltelijk inkomen ontvangen, terwijl bepaalde zakelijke kosten blijven doorlopen.
Maak daarom onderscheid tussen:
Privé-uitgaven
- hypotheek of huur;
- energie;
- boodschappen;
- verzekeringen;
- belastingen;
- andere vaste lasten.
Zakelijke kosten
- software;
- kantoorruimte;
- lease;
- personeel;
- andere kosten die ook tijdens je arbeidsongeschiktheid doorlopen.
Een AOV dekt bovendien niet automatisch alle zakelijke kosten. Daarvoor kunnen aanvullende verzekeringen bestaan.
Is een AOV met 30 dagen wachttijd mogelijk?
Dat hangt af van de verzekeraar en het product.
Sommige AOV's bieden een wachttijd van één maand. Andere verzekeraars beginnen bijvoorbeeld bij een langere periode.
Kijk daarom niet alleen naar de term "korte wachttijd", maar controleer altijd welke concrete wachttijden je bij de betreffende verzekering kunt kiezen.
Een wachttijd van één maand kan aantrekkelijk klinken, maar als de premie daardoor veel hoger wordt, kan een wachttijd van bijvoorbeeld drie of zes maanden in combinatie met een goede buffer financieel beter aansluiten bij je situatie.
Wanneer is een wachttijd van 1 maand interessant?
Een wachttijd van één maand kan vooral interessant zijn wanneer je weinig financiële ruimte hebt.
Bijvoorbeeld:
Je bent zzp'er en hebt €2.500 per maand nodig voor je vaste lasten. Je hebt €3.000 spaargeld en je partner heeft geen inkomen.
Een wachttijd van 12 maanden betekent in deze situatie dat je een aanzienlijk inkomensgat zelf moet kunnen opvangen.
Een korte wachttijd kan dan een belangrijk onderdeel van je AOV zijn.
Heb je daarentegen €50.000 aan direct beschikbare spaargelden en relatief lage vaste lasten, dan kun je waarschijnlijk een langere periode zelf overbruggen.
Wanneer is een langere wachttijd interessant?
Een langere wachttijd kan interessant zijn als je voldoende vermogen hebt om een langere periode zonder AOV-uitkering te overbruggen.
Je betaalt dan doorgaans minder premie.
Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor een wachttijd van 6 of 12 maanden en je spaargeld gebruiken als vangnet voor tijdelijke arbeidsongeschiktheid. De AOV is dan vooral bedoeld voor situaties waarin je langdurig niet kunt werken.
Het voordeel is een lagere premie.
Het nadeel is dat je tijdens de wachttijd zelf verantwoordelijk bent voor je inkomen.
Lees meer: AOV met lange wachttijd
Korte wachttijd of grote buffer?
Dit is eigenlijk de belangrijkste afweging.
Je kunt het risico van arbeidsongeschiktheid op twee manieren verdelen:
Meer zelf dragen
- grotere financiële buffer;
- langere wachttijd;
- lagere AOV-premie.
Meer verzekeren
- kleinere financiële buffer nodig;
- kortere wachttijd;
- hogere AOV-premie.
Daarom is een korte wachttijd niet automatisch beter. Je betaalt er immers voor om een groter deel van het risico bij de verzekeraar te leggen.
Wat als je maar tijdelijk arbeidsongeschikt bent?
De wachttijd is vooral relevant als je arbeidsongeschiktheid lang genoeg duurt om de wachttijd te overschrijden.
Bij een wachttijd van 12 maanden en een arbeidsongeschiktheid van drie maanden ontvang je bijvoorbeeld geen AOV-uitkering.
Bij een wachttijd van één maand kan dezelfde situatie wel tot een uitkering leiden, als je aan de overige voorwaarden voldoet.
Dit maakt de wachttijd een belangrijke keuze wanneer je niet alleen wilt verzekeren tegen langdurige arbeidsongeschiktheid, maar ook tegen een periode van enkele maanden zonder inkomen.
Kun je de wachttijd later aanpassen?
Dat verschilt per verzekeraar en polis.
Een aanpassing van de wachttijd kan gevolgen hebben voor je premie en soms voor de acceptatievoorwaarden. Controleer daarom de voorwaarden van je specifieke AOV voordat je ervan uitgaat dat je de wachttijd later eenvoudig kunt wijzigen.
Het is verstandig om je AOV regelmatig opnieuw te bekijken. Je financiële buffer, inkomen, vaste lasten en gezinssituatie kunnen veranderen.
Korte wachttijd en de toekomstige verplichte AOV
De voorgestelde verplichte Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ) werkt anders.
Volgens het huidige wetsvoorstel zou de verplichte basisverzekering een wachttijd van twee jaar krijgen. Een zelfstandige moet de eerste twee jaar van arbeidsongeschiktheid dus zelf op een andere manier overbruggen. De precieze regels en ingangsdatum van deze regeling staan nog niet definitief vast. KVK verwacht momenteel invoering rond 2030.
Een private AOV kan juist een veel kortere wachttijd hebben. Daardoor kun je met een eigen verzekering het inkomensrisico in de eerste maanden of het eerste jaar anders afdekken.
Dit is een van de redenen waarom de wachttijd een belangrijk onderdeel is wanneer je verschillende AOV's vergelijkt.
Meer hierover lees je in:
Welke wachttijd past bij jou?
Er is geen standaardantwoord.
Gebruik bijvoorbeeld deze simpele richtlijn:
Weinig buffer → kijk naar een korte wachttijd.
Enkele maanden buffer → een wachttijd van 3 tot 6 maanden kan het onderzoeken waard zijn.
Grote buffer → een langere wachttijd kan interessant zijn om de premie te verlagen.
Dit zijn geen vaste financiële adviezen. Je vaste lasten, andere inkomsten, vermogen en gewenste dekking bepalen uiteindelijk wat passend is.
Bereken hoeveel AOV je nodig hebt
De wachttijd is maar één onderdeel van je AOV. Je moet ook bepalen hoeveel inkomen je wilt verzekeren.
Op FactuurBaas kun je daarvoor de AOV-tool voor zzp'ers gebruiken.
Daarmee kun je eerst je financiële situatie in kaart brengen voordat je naar een specifieke verzekering kijkt.
Lees ook:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering zzp: heb je die nodig?
- Wat kost een AOV voor zzp'ers?
- AOV voor startende zzp'ers
- AOV zonder medische keuring
- AOV verplicht voor zzp'ers?
- AOV met lange wachttijd
Conclusie
Een AOV met korte wachttijd zorgt ervoor dat je bij arbeidsongeschiktheid sneller een uitkering kunt ontvangen. Daar staat meestal een hogere premie tegenover.
De belangrijkste vraag is daarom niet alleen:
"Wat is de kortste wachttijd?"
maar vooral:
"Hoe lang kan ik mijn inkomen zelf opvangen?"
Heb je weinig financiële buffer, dan kan een korte wachttijd belangrijk zijn. Heb je voldoende vermogen om langere tijd zonder inkomen te overbruggen, dan kan een langere wachttijd de premie verlagen.
Kijk bij het vergelijken van een AOV daarom altijd naar de combinatie van wachttijd, verzekerd bedrag, premie, uitkeringsduur en voorwaarden.
Dit artikel is algemene informatie en geen verzekerings- of fiscaal advies.
