AOV verplicht voor zzp'ers?

Is een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) verplicht als je zzp'er bent?

Op dit moment niet.

In september 2026 kun je als zzp'er nog zelf bepalen hoe je het risico van arbeidsongeschiktheid opvangt. De overheid werkt wel aan een verplichte basisverzekering voor arbeidsongeschiktheid van zelfstandigen, de BAZ. Het wetsvoorstel ligt inmiddels bij de Tweede Kamer, maar de wet is nog niet definitief.

Volgens de huidige planning wordt de verplichte AOV naar verwachting rond 2030 ingevoerd. Ook die planning kan nog veranderen.

Is een AOV nu verplicht voor zzp'ers?

Nee.

Je hoeft op dit moment niet verplicht een particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten als je zzp'er bent.

Je kunt zelf bepalen hoe je het risico opvangt. Bijvoorbeeld met:

• een particuliere AOV;
• spaargeld;
• een schenkkring;
• andere voorzieningen;
• een combinatie van verschillende oplossingen.

De huidige situatie is dus eenvoudig:

In 2026 ben je als zzp'er nog niet verplicht om een AOV te hebben.

Dat kan in de toekomst veranderen.

Wanneer wordt de AOV verplicht voor zzp'ers?

Er wordt gewerkt aan een verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen.

De officiële naam is de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ).

Het wetsvoorstel is in maart 2026 naar de Tweede Kamer gestuurd. Het moet daarna nog door het parlementaire proces. Volgens KVK wordt een invoering rond 2030 verwacht, maar de exacte datum staat nog niet vast.

Je kunt dus nog niet zeggen:

"Vanaf 1 januari 2030 is iedere zzp'er verplicht verzekerd."

Daarvoor is de wetgeving nog niet definitief.

Wat is de verplichte AOV?

De voorgestelde BAZ is bedoeld als een basisverzekering voor zelfstandigen.

Het idee is dat zelfstandigen een inkomen hebben wanneer zij langdurig arbeidsongeschikt raken en daardoor niet meer voldoende kunnen verdienen.

De voorgestelde regeling is nadrukkelijk een basisvangnet. Het is dus niet automatisch hetzelfde als een uitgebreide particuliere AOV.

Voor wie zou de verplichte AOV gelden?

Volgens het huidige wetsvoorstel is de BAZ bedoeld voor zelfstandige ondernemers die voor de inkomstenbelasting winst uit onderneming hebben.

Er zijn ook groepen die volgens het huidige voorstel niet onder de verplichte verzekering vallen.

Daaronder vallen bijvoorbeeld:

• directeur-grootaandeelhouders;
• resultaatgenieters;
• meewerkende partners;
• bepaalde zelfstandigen die daarnaast voldoende in loondienst werken.

De precieze regels kunnen nog veranderen zolang de wet nog niet definitief is.

Hoeveel gaat de verplichte AOV kosten?

Volgens het huidige voorstel bedraagt de premie 5,4% van het inkomen, met een maximum van ongeveer €171 bruto per maand.

Bij een lager inkomen is de premie dus lager. Het maximale bedrag van €171 is gebaseerd op het huidige voorstel en kan nog veranderen of worden geïndexeerd.

Bijvoorbeeld:

* Het genoemde maximumbedrag is gebaseerd op de huidige plannen en kan nog veranderen.

De premie wordt volgens het huidige voorstel via de Belastingdienst geïnd.

Hoe hoog is de uitkering van de verplichte AOV?

Ook hiervoor ligt er een voorstel.

Bij arbeidsongeschiktheid zou de uitkering volgens de huidige plannen 70% van het inkomen vóór arbeidsongeschiktheid bedragen, met een maximum van 100% van het minimumloon. De uitkering zou lopen tot de AOW-leeftijd.

Dat betekent dat de verplichte verzekering niet automatisch je volledige eerdere inkomen verzekert.

Stel dat je vóór arbeidsongeschiktheid €4.000 per maand verdiende.

Dan betekent de voorgestelde regeling niet automatisch dat je €4.000 per maand blijft ontvangen.

De uitkering kent namelijk een maximum dat gekoppeld is aan het minimumloon.

Is de verplichte AOV hetzelfde als een particuliere AOV?

Nee.

Dat onderscheid is belangrijk.

Een particuliere AOV kun je doorgaans veel meer op jouw financiële situatie afstemmen. Je kunt bijvoorbeeld keuzes maken rond:

• het verzekerde bedrag;
• de wachttijd;
• de eindleeftijd;
• de voorwaarden;
• de uitkeringsduur.

De voorgestelde BAZ is juist bedoeld als een algemene basisvoorziening.

Daarom betekent een toekomstige verplichte AOV niet automatisch dat je geen reden meer hebt om naar een particuliere AOV te kijken.

Hoe lang is de wachttijd van de verplichte AOV?

Volgens het huidige voorstel geldt een wachttijd van twee jaar.

Dat betekent dat je niet direct een uitkering ontvangt wanneer je arbeidsongeschikt raakt.

De eerste twee jaar moet je het inkomensverlies dus zelf opvangen, bijvoorbeeld met:

• spaargeld;
• inkomen van je partner;
• een schenkkring;
• andere voorzieningen;
• eventueel een particuliere verzekering met een kortere wachttijd.

De tweejarige wachttijd is onderdeel van het huidige wetsvoorstel.

Waarom is die wachttijd belangrijk?

Stel dat je €2.500 per maand nodig hebt om je vaste lasten en levensonderhoud te betalen.

Als je twee jaar geen inkomen uit je onderneming hebt, moet je in totaal:

24 × €2.500 = €60.000

kunnen opvangen.

Dat betekent niet dat je daadwerkelijk €60.000 spaargeld nodig hebt. Je kunt bijvoorbeeld ook andere inkomsten hebben of een deel van het risico op een andere manier opvangen.

Maar het voorbeeld laat wel zien waarom de wachttijd van twee jaar een belangrijk onderdeel van de plannen is.

Heb je straks nog een particuliere AOV nodig?

Dat hangt af van je situatie en van wat de definitieve wet uiteindelijk gaat bepalen.

De voorgestelde basisverzekering biedt namelijk een beperkt vangnet.

Een particuliere AOV kan mogelijk aanvullend interessant zijn als je bijvoorbeeld:

• een hoger inkomen wilt verzekeren;
• een kortere wachttijd wilt;
• andere voorwaarden wilt;
• een hogere uitkering nodig hebt;
• aanvullende financiële zekerheid wilt.

Je hoeft dus niet automatisch te kiezen tussen:

BAZ óf particuliere AOV.

Een combinatie kan ook mogelijk zijn.

Wat als je nu al een AOV hebt?

Ook hiervoor bevat het huidige voorstel overgangs- en opt-outregels.

Volgens de huidige plannen kun je onder voorwaarden je bestaande particuliere AOV blijven gebruiken in plaats van de verplichte basisverzekering.

De voorwaarden zijn onder andere gericht op:

• de eindleeftijd;
• de maximale wachttijd;
• de uitkeringsduur.

Er is daarnaast een voorgestelde opt-outmogelijkheid voor ondernemers die zelf een verzekering hebben die aan de wettelijke voorwaarden voldoet.

Omdat de wet nog niet definitief is, moet je hier niet op basis van de huidige voorstellen alvast een definitieve keuze aan verbinden.

Moet je nu al een AOV afsluiten?

Dat is een andere vraag dan of een AOV verplicht is.

Nee, je bent nu niet verplicht om er één af te sluiten.

Maar je bent als zzp'er wel zelf verantwoordelijk voor je inkomen wanneer je langdurig niet kunt werken.

Daarom kan het verstandig zijn om nu al te kijken naar je financiële situatie.

Denk bijvoorbeeld aan:

• hoeveel je iedere maand nodig hebt;
• hoeveel spaargeld je hebt;
• hoeveel inkomen je partner eventueel heeft;
• hoe afhankelijk je onderneming is van jouw eigen arbeid;
• hoeveel maanden je zonder inkomen kunt;
• welke dekking je eventueel zou willen.

Kun je wachten tot de verplichte AOV er is?

Dat kan, maar daarmee neem je in de tussentijd wel zelf het risico.

De verplichte regeling is bovendien nog niet definitief.

Als je nu arbeidsongeschikt raakt, krijg je niet automatisch een BAZ-uitkering omdat er plannen voor een toekomstige verzekering bestaan.

Daarom is de relevante vraag niet alleen:

"Wanneer wordt de AOV verplicht?"

maar ook:

"Hoe vang ik mijn inkomen op als ik vóór die tijd arbeidsongeschikt raak?"

Hoeveel inkomen moet je eigenlijk verzekeren?

Je hoeft niet automatisch je volledige omzet of winst te verzekeren.

Begin bij je persoonlijke financiële behoefte.

Maak bijvoorbeeld een overzicht van:

• hypotheek of huur;
• energie;
• boodschappen;
• verzekeringen;
• vervoer;
• kinderen;
• andere vaste lasten.

Trek vervolgens eventuele andere inkomsten en voorzieningen af.

Het bedrag dat overblijft geeft je een eerste beeld van het inkomensrisico.

Bereken je AOV-behoefte

Wil je weten hoeveel inkomen je als zzp'er zou moeten kunnen opvangen?

Gebruik dan de AOV-tool voor zzp'ers.

Daarmee kun je je financiële situatie eerst in kaart brengen voordat je naar een particuliere AOV of andere oplossing kijkt.

Wat kun je nu al doen?

Je hoeft niet te wachten tot de wet definitief is om je financiële risico te bekijken.

Een praktische aanpak:

1. Bereken je maandelijkse behoefte

Hoeveel geld heb je minimaal nodig als je niet meer kunt werken?

2. Bepaal je financiële buffer

Hoeveel maanden kun je zonder inkomen?

3. Kijk naar andere inkomsten

Heeft je partner inkomen? Heb je andere inkomstenbronnen?

4. Bekijk je verzekeringsmogelijkheden

Wil je een deel van het risico verzekeren? Kijk dan naar verschillende AOV's en voorwaarden.

5. Houd de wetgeving in de gaten

De huidige BAZ-plannen kunnen nog veranderen voordat de wet definitief is.

AOV verplicht voor zzp'ers: de huidige situatie in één overzicht

* Gebaseerd op het huidige wetsvoorstel; bedragen en voorwaarden kunnen nog veranderen.

Conclusie

Een AOV is in september 2026 nog niet verplicht voor zzp'ers.

Er ligt wel een wetsvoorstel voor een verplichte basisverzekering voor zelfstandigen. De huidige plannen gaan uit van een premie van 5,4% van het inkomen met een maximum van ongeveer €171 per maand, een wachttijd van twee jaar en een uitkering van 70% van het inkomen tot maximaal het minimumloon. De wetgeving en planning kunnen nog veranderen.

Je hoeft dus niet te wachten op de verplichte AOV om je eigen risico te bekijken.

Hoeveel inkomen heb je nodig als je niet kunt werken? En hoeveel daarvan kun je zelf opvangen?

Lees ook:

• Arbeidsongeschiktheidsverzekering zzp: heb je die nodig?
• Wat kost een AOV voor zzp'ers?
• AOV voor startende zzp'ers
• AOV zonder medische keuring

Dit artikel is algemene informatie en geen verzekerings- of fiscaal advies.